Armëpushimi afër fundit, ja si SHBA dhe Irani mund të arrijnë një marrëveshje që shitet si fitore nga të dyja palët
Shtetet e Bashkuara dhe Irani duket se kanë mundësi të kufizuara përveç arritjes së një marrëveshjeje, pasi presioni ekonomik, humbjet ushtarake dhe nevojat politike nga të dyja palët rrisin gjasat e kompromisit, veçanërisht ndërsa armëpushimi i afrohet skadimit.
Raundi i parë i bisedimeve në Islamabad, pavarësisht kohëzgjatjes së tyre maratonë, vlerësohet se ka shërbyer si një mjet për forcimin e pozicionit negociues të SHBA-së. Bllokada detare e porteve iraniane që pasoi pothuajse menjëherë tregon se Shtëpia e Bardhë kishte konsideruar tashmë përshkallëzimin e presionit ndaj Teheranit.
CNN vëren se efektet ekonomike të bllokadës mund të duan kohë që të ndihen plotësisht, por edhe efektiviteti i pjesshëm vlerësohet se do të rëndojë më tej ekonomitë e Iranit dhe aleatëve të tij, përfshirë Kinën, e cila varet nga eksportet iraniane të naftës.
Në të njëjtën kohë, Presidenti i SHBA-së Donald Trump duket se po kërkon një marrëveshje, pasi rritja e inflacionit dhe çmimeve të karburantit shkaktojnë presion politik brenda SHBA-së.
Pavarësisht imazhit të tij të qëndrueshmërisë, Irani po përballet me humbje të konsiderueshme ushtarake dhe politike, pas dhjetëra ditësh bombardimesh që thuhet se goditën më shumë se 13000 objektiva.
Udhëheqja e Gardës Revolucionare ka pësuar humbje të konsiderueshme, ndërsa Mojtaba Khamenei, Udhëheqësi i ri Suprem i Iranit, nuk është shfaqur në publik, gjë që përforcon pasigurinë rreth gjendjes së udhëheqjes.
Pavarësisht retorikës së fortë, fuqia e vërtetë e Teheranit duket se bazohet më shumë në rezistencë sesa në dominim ushtarak.
Irani është gjithashtu në një pozicion të vështirë në nivel rajonal, pasi ka qenë i përfshirë ushtarakisht me disa shtete të Gjirit.
Iraku duket i ndarë në qëndrimin e tij, ndërsa Pakistani, duke vepruar si ndërmjetës, mban një marrëveshje mbrojtjeje me Arabinë Saudite, një element që nxjerr në pah hapësirën e kufizuar të Teheranit për manovrim.
Ndikimi i Iranit bazohet kryesisht në aftësinë e tij për të mbijetuar dhe për të ruajtur një prani rajonale, sesa në avantazhin e tij ushtarak.
Një nga pikat kryesore të konvergjencës duket se ka të bëjë me rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, pasi bllokada e porteve nga SHBA-të ka kufizuar aftësinë e Teheranit për të ushtruar presion mbi këtë çështje.
Të dy palët gjithashtu duket se konvergojnë në idenë e një pezullimi të përkohshëm të pasurimit të uraniumit bërthamor. Irani po propozon një periudhë prej pesë vitesh, ndërsa SHBA-të kërkojnë një marrëveshje 20-vjeçare.
Çështja ka të bëjë edhe me afërsisht 400 kilogramë uranium të pasuruar 60%, i cili, sipas vlerësimeve, nuk është menjëherë i përdorshëm për ndërtimin e një arme bërthamore në kushtet aktuale të mbikëqyrjes ushtarake nga SHBA-të dhe Izraeli.
Zgjidhjet e mundshme përfshijnë heqjen e materialit përmes Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), transferimin e tij në Rusi, shitjen e tij ose uljen e shkallës së pasurimit, si pjesë e një mekanizmi verifikimi të kërkuar nga Uashingtoni.
Qëndrimi i Izraelit është një faktor pasigurie, pasi Teherani kërkon të sigurojë që aleatët e tij, siç është Hezbollahu në Liban, të mos sulmohen më tej. Hezbollahu ka treguar se ruan aftësitë operacionale, ndërsa qeveria libaneze është në bisedime të drejtpërdrejta me Izraelin për herë të parë në vite. Megjithatë, Bejruti nuk ka arritur të zbatojë një angazhim për të çarmatosur Hezbollahun, gjë që mund të mbajë vatra tensioni në rajon.
Pengesat për një marrëveshje duket se kanë të bëjnë më shumë me ekuilibrin politik dhe prestigjin sesa me mosmarrëveshjet thelbësore.
Asnjëra palë nuk duket se po tërhiqet plotësisht, me Teheranin dhe Uashingtonin që janë të etur ta portretizojnë rezultatin si një fitore politike.
Donald Trump po kërkon një marrëveshje që krahasohet në mënyrë të favorshme me marrëveshjen e vitit 2015 të arritur nën Barack Obamën si president, të cilën ai e anuloi gjatë mandatit të tij të parë.
Megjithatë, pyetja se si do të formësohet Irani pas luftës mbetet e hapur, pasi dëmet e konsiderueshme në infrastrukturë dhe forcimi i linjës së ashpër mund të ndikojnë në strategjinë e ardhshme të vendit.
Ndërsa një marrëveshje mund të kufizojë aftësinë e Iranit për të blerë një armë bërthamore, zhvillimet në muajt e fundit besohet se përforcojnë bindjen midis linjës së ashpër se vendi ka nevojë për një pengesë më të fortë.
