ሪፖርተር – Ethiopian Reporter – #1 Best and reliable news source in Ethiopia
‹‹…መስከረም ሲጠባ…››!
የዛሬው ጉዞ ከኮልፌ አጠና ተራ ወደ አውቶቡስ ተራ ነው፡፡ የማለዳው ካፊያ ያራሳቸው ተሳፋሪዎች ሠልፋቸውን ይዘው ተረኛ ታክሲ እስኪመጣ እየተጠባበቁ ነው፡፡ ሁሉም ነገር በወረፋና በጥበቃ በሆነባት አገር ውስጥ ታክሲ ለረዥም ደቂቃዎች ተሠልፎ መጠበቅ ከተለመደ ስለቆየ፣ የታክሲ ተራው ተሳፋሪ ጠፍቶ ግርግሩ ጭር ሲል የሚደነግጡ መኖራቸው እየተነገረ ይሳቃል፡፡ አንዱ ከፊት አካባቢ ከሁለት ወዳጆቹ ጋር የሞቀ ጨዋታ ይዞ፣ ‹‹በቀደም እሑድ በጠዋት ለጉዳይ ወጥቼ የተሳፈርንበት ታክሲ ወያላ ‹አንድ የቀረው› እያለ ሲጮህ፣ ከተሳፋሪዎቹ አንደኛው ‹ዛሬ ደግሞ ሰው ምን ሰምቶ ነው ከቤቱ መውጣት የፈራው› እያለ ሲጠይቅ፣ ሌላው ‹ይኼ ጭርታ ያለ ምክንያት ስላልሆነ ጎመን በጤና› ብሎ ሊወርድ ሲነሳ፣ ‹ይህ ሰው ምን ነካው ዛሬ ሰንበት መሆኑን አያውቅም እንዴ…› ብለው አንዲት አዛውንት ባይናገሩ ኖሮ ታክሲዋ ባዶዋን ትቀር ነበር…›› እያለ ሲስቅ፣ ‹‹የዘንድሮ ሰው እንደ ችኩልነቱ ቢሆን አልቆለት ነበር…›› የምትለው ከጀርባቸው ቆማ የምትታዘብ ጠይም ሴት ናት፡፡ ትዝብት ቁጥር አንድ!
‹‹አሮጌው ዓመት አልቆ አዲሱ ዓመት ሊጠባ አንድ ሳምንት ቀርቶት ‹እንኳን አደረሳችሁ› እየተባባልን መልካም ምኞት ለመለዋወጥ ስንዘገጃጅ፣ ሁሉም ነገር በተጨማሪ እሴት ታክስና በታሪፍ ጭማሪ ተጥለቅልቆ ወገባችን ሊሰበር ነው…›› የሚለው አንድ ጎልማሳ ሲሆን፣ ‹‹የታክሱንና የጭማሪውን ነገርማ ፈጣሪ ይጨመርበት እንጂ አዲሱ ዓመት መልካም ምኞት ሳይሆን፣ በሕይወትና በሞት መካከል ሆነን የምንቀበለው እየመሰለኝ ከአሁኑ መሳቀቅ ጀምሬያለሁ…›› የምትለው ጠይሟ ሴት ናት፡፡ ‹‹የማክሮ ኢኮኖሚው ማሻሻያ ትሩፋት እንደሆነ ቀደም ሲል ብንናገር ሰሚ ጠፋ፡፡ ከእነ ‹‹አይኤምኤፍ›› ጋር ስምምነት ተደርጎ ብድር መውሰድ ሲጀመር የሚከተለው የዋጋ ንረትና ኢኮኖሚያዊ ምስቅልቅል እንደሆነ በፓርቲያችን መግለጫ አሳውቀን ሰሚ ጠፋ…›› የሚለው ደግሞ የረባ ማኒፌስቶ የሌለው የተቃዋሚ ፓርቲ አባል ነበር፡፡ ‹‹የአንተ ፓርቲ በስማ በለው ከሚያወራው ይልቅ በግላቸው ጠቃሚና ጎጂ ጎኑን ነግረውን ምን ማድረግ እንዳለብን የመከሩን ስላሉ ቅስቀሳህን አቁመህ ወይ ወደ እርሻ ካልሆነም ወደ ፋብሪካ ብትሰማራ ይሻልሃል…›› የሚለው ቀጭን ጎረምሳ ነው፡፡ ይገርማል!
በጥሩ ሁኔታ የተያዘ የሚመስል ዶልፊን ሚኒ ባስ ታክሲ ከፊት የነበርነውን በወያላው አስተናባሪነት ‹‹ሳበው!›› ተብሎ ጉዞ ሲጀመር፣ ‹‹አንዲት ምንጭ ነበረች እኛ የምንጠጣት፣ ባለአንኮላ ገብቶ አደፈረሳት…›› የሚለው የጥንቱ የአሰፋ አባተ ጥዑመ ዜማ ከወደ ስፒከሩ ሲሰማ፣ ‹‹እኔን ነፍስህን ይማረው፣ በደህናው ጊዜ የዘፈንከው ለካ ይህ እኛ ያለንበት ዘመን ታይቶህ ነው…›› የሚሉት መሀል መቀመጫ የተቀመጡ አዛውንት ናቸው፡፡ ‹‹አባታችን ለምንድነው ግን የእኛ ዘመን በበፊት ሰዎች በጣም የሚብጠለጠለው…›› ብላ አጠገባቸው የተቀመጠች የቀይ ቆንጆ ስትጠይቃቸው፣ ‹‹ሁሉም ዘመን የራሱ ጥንካሬና ድክመት ያለው ትውልድ አፍርቷል፡፡ በበኩሌ በሕይወት ዘመኔ እንደ እዚህ ዘመን ትውልድ አይረቤ ግን አላውቅም…›› አሉ፡፡ ወያላው ወደ ልጅቱ እየተንጠራራ ሒሳብ እየተቀበላት፣ ‹‹ችግሩ ምን እንደሆነ ታውቂያለሽ እህቴ፣ ያለፈው ዘመን ሰው የእዚህን ዘመን ሰው እንደፈለግኩት ለምን አልነዳህም ማለቱ ነው እንጂ፣ እያንዳንዱ ትውልድ የራሱን ዕጣ የመወሰን መብት እንዳለው ሊታመን ይገባል…›› አላት፡፡ ድንቅ ነው!
‹‹ቅድም በዋጋ ጭማሪና በተደራራቢ ታክሶች ምክንያት የተነሳው አጀንዳ ሳይቋጭ ከመቼው ነው የትውልድ አተካራ ውስጥ የገባነው…›› የምትለው ጠይሟ ስትሆን፣ ‹‹ልጄ እንግዲህ እኛ አርጅተናል፣ ከቻላችሁ ፍትሐዊነት እንዲሠፍን ታገሉ ካልቻላችሁ አሜን ብላችሁ ተቀብላችሁ ኑሩ፡፡ በእኛ ዘመን ምድር አንቀጥቅጥ አብዮት አስነስተን ዘውዳዊው ሥርዓት እንዳይመለስ አድርገን መሸኘታችንን አትርሱ…›› ብለው አዛውንቱ ሌላ ነገር ሲያመጡ፣ ‹‹እርስዎ ሰውዬ እዚያው በጠበልዎ፣ እርስዎና ቢጤዎቻችሁ የቆሰቆሳችሁት አብዮት አይደል እንዴ አገሪቱን በደም አጨማልቆ አንድ የተማረ ትውልድ ያሳጣን፡፡ ያ ትውልድ የሚባል ጉድ ዛሬም ከአገራችን ፖለቲካ ውስጥ አልወጣ ብሎ እኮ ነው መከራችንን የምናየው፡፡ እናንተ ወጣቶች መጪው ጊዜ የእናንተ ስለሆነ ዕድላችሁን በነውጥና በሥርዓተ አልበኝነት አታበላሹት፡፡ ሰላማዊና ሕጋዊ መንገዶችን ተጠቅማችሁ መብታችሁን አስከብሩ፣ የዘመኑን የቴክኖሎጂ ትሩፋት ተጠቅማችሁ በንፁህ ሥራ ገቢያችሁን ጨምራችሁ ጥራት ያለው ኑሮ መሥርቱ…›› ብለው አንዲት እናት ሲናገሩ በአንክሮ ሰማናቸው፡፡ እንዲያ ነው!
ጉዞው ቀጥሏል ወጉም እንዲሁ፡፡ በየመሀሉ ስልክ እየደወሉ ወይም እየተደወለላቸው የሚነጋገሩ ተሳፋሪዎች ቢያደነቃቅፉንም መነጋገሪያ አጀንዳ አልጠፋም፡፡ አንዱ ራቅ ካለ የክልል ከተማ ወዳጁ ጋር በስልክ የሚያወሩት ቀልባችንን ስቦታል፡፡ ‹‹ዘንድሮ ምን ጉድ ነው የመጣብን፣ ሌሎች አካባቢ ደርሶ ያስደነገጠን የመሬት ናዳ እናንተም ጋ ደረሰ እንዴ፡፡ ወይ ወገኖቼ እግዜር ያጥናችሁ እንጂ ሌላ ምን ይባላል…›› እያለ አንድ ጎልማሳ ሲያለቅስ የሁላችንም ልብ ማለት ይቻላል መምታት ጀመረ፡፡ ‹‹በሌሎች አገሮች የምንሰማው መዓት እኛ አገር በተከታታይ ሲደርስ ልቤ ነው የተሰበረው፡፡ ወገኖቼ እግዚአብሔር ቢጣላን እንጂ ይህ ሁሉ መከራና ሥቃይ በተለያዩ አካባቢዎች ተከስቶ ወገኖቻችን ያልቁ ነበር…›› ብለው እኚያ እናት ሲያለቅሱ አብረን አነባን፡፡ ‹‹የመጨረሻው ዘመን መቃረቢያ ምልክት መሆኑ በቅዱስ መጽሐፉ በሚገባ የተብራራ ስለሆነ ንሰሐ መግቢያ ጊዜው አሁን ነው…›› የሚለው ደግሞ ሰባኪ መሳይ ጎልማሳ ነው፡፡ የመሬት ናዳው ጉዳይ ብዙ ካነጋገረ በኋላ ወደ ወትሮ ኑሮ ተመለስን፡፡ የግድ ነው!
‹‹መስከረም ሲጠባ ጓዙ ብዙ ነው፡፡ ለበዓል ከሚደረገው ሽር ጉድ የሚብሰው የልጆች የትምህርት ቤት ክፍያ፣ ዩኒፎርም፣ የመማሪያ ቁሳቁስ፣ የትራንስፖርታቸውና መሰል ተያያዥ ወጪዎች አሉ፡፡ በዚህ ላይ የምግብ፣ የቤት ኪራይ፣ የውኃ፣ የኤሌክትሪክ፣ የስልክ፣ የትራንስፖርትና የመሳሰሉት ሲታከሉበት በአነስተኛ ገቢ ምን እንደሚደረግ እንጃ፡፡ ፈጣሪያችን ይቅር ብሎን ከዚህ ሁሉ ጉድ እንዲያወጣን ተባብረን ካልፀለይን በስተቀር የክራሞታችን ነገር ያስፈራል…›› ብላ ጠይሟ ሴት ስትጀምር፣ ‹‹ወይ ዘንድሮ አያልቅም ተነግሮ…›› ተብሎ መዘፈን የነበረበት ያኔ ሳይሆን አሁን ነበር…›› ብላ ቆንጆዋ ተቀላቀለቻት፡፡ ‹‹አዲስ ዓመት ዋዜማ ላይ ሆነን ተስፋ መሰነቅ ሲገባን ዝም ብለን መብከንከንማ የለብንም…›› የሚለው ወያላው ሲሆን፣ ‹‹አንተ የነዳጅ ድጎማው አንድ ቀን ሲነሳ እኔና አንተም ብቻችንን እያወራን የሚሄድበት ቀን ሩቅ እንደማይሆን እንዳትረሳ…›› ብሎ ሾፌሩ ሲመልስለት፣ ‹‹ዕድሜ ለኤሌክትሪክ መኪኖች አሮጌ ነዳጅ እየበሉ ኢኮኖሚያችንን መና የሚያስቀሩት ከጨዋታ ውጪ መሆናቸው አይቀሬ ነው…›› እያለ ከጋቢና ጎረምሳው ሲናገር ሰማነው፡፡ በለው!
‹‹በሥልጣኔ ወደፊት የገፉ አገሮች ቀስ በቀስ በሒደት የጀመሩትን ከነዳጅ ወደ ኤሌክትሪክ መቀየር፣ ደሃ አገር ውስጥ በአንዴ ካላደረግነው ብሎ መወራጨት ‹ሁለት እግር አለኝ ብሎ ሁለት ዛፍ ላይ እንደ መውጣት› ነው የምቆጥረው…›› ብለው አዛውንቱ ከረዥም ፀጥታ በኋላ መናገር ሲጀምሩ፣ ‹‹አባታችን አረንጓዴ ኢኮኖሚ ለመገንባት አቋራጩን ቴክኖሎጂ ተግባራዊ ለማድረግ በቁርጠኝነት መነሳት እንዲህ መብጠልጠል የለበትም…›› ብላ አንዲት ዝምተኛ ወጣት ጣልቃ ገባች፡፡ በዚህም ሳታበቃ፣ ‹‹ዓለም ቀድሞን እንዳይሄድ ከፈለግን ቶሎ መሳፈር ነው…›› ስትል ዝም አልን፡፡ ከዝምታችን ጀርባ ያለው ይህች ልጅ ምን እያለች እንደሆነ ማሰላሰል ሊሆን ይችላል፡፡ ነገር ግን ብዙዎች ግራ በመጋባት ነበር የሚያዩዋት፡፡ ከእነዚህ መሀል ግን አንዱ ያለ ጊዜው የበሰለ ለግላጋ ወጣት፣ ‹‹እንዳልሽው በቶሎ ተሳፍሮ መገኘት መልካም ነው፡፡ ነገር ግን በዚህ ሰበብ ሁለት ዓይነት አሠራሮች ሲኖሩ ልክ አይደለም፡፡ ብዙዎች በነዳጅ የሚሠሩ መኪኖች እንዳያስገቡ ተብሎ ለሌሎች ‹በልዩ ሁኔታ› ተብሎ ሲፈቀድ ልክ አይሆንም…›› ሲላት፣ ‹‹እንደዚያ መደረጉን አላውቅም፡፡ ይህ የሚመለከተው የመንግሥት አካል ኃላፊነት ነው፡፡ ዋናው ቁምነገር ግን በአዲሱ ዓመት ዋዜማ ላይ ሆነን ወደፊት እንጂ ወደኋላ መመለስ የለብንም…›› ብላ ስታብራራ እኚያ እናት፣ ‹‹ግሩም ነው ድንቅ ነው፣ የሚበጃችሁ ላይ እንዲህ በስክነት ስትነጋገሩ እኛም ጤና አገርም ደህና ይሆናል፡፡ ለማንኛውም ፈጣሪያችን መልካም አዲስ ዓመት ያድርግልን… እናንተ ሁላችሁም ሰላም ሁኑ…›› እያሉን፣ ‹‹አሮጌው ዓመት አልፎ መስከረም ሲጠባ…›› የሚለው የሙዚቃው ንጉሥ ጥላሁን ገሠሠ ዘፈን ሲጀምር ጉዞው ተጠናቆ ‹‹መጨረሻ…›› ስንባል አልታወቀንም ነበር፡፡ መልካም ጉዞ!
The post ‹‹…መስከረም ሲጠባ…››! first appear on ሪፖርተር – Ethiopian Reporter – #1 Best and reliable news source in Ethiopia and is written by በጋዜጣዉ ሪፓርተር